W celu uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki członek zarządu powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, choćby spółka posiadała zobowiązania wyłącznie wobec Skarbu Państwa.
To sedno wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2025r. (C-278/24). TSUE wskazał, że zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej wymaga przedstawienia przez członka zarządu dowodu, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został złożony we właściwym czasie lub że niezłożenie tego wniosku nie wynika z jego winy, przy czym wspomniany członek nie może w tym celu ograniczyć się do podniesienia, że w chwili wystąpienia niewypłacalności spółki jedynym wierzycielem tej spółki był Skarb Państwa.
Przedmiotowe orzeczenie zapadło na gruncie sprawy, w której członek zarządu podnosił, iż brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był niezawiniony, albowiem spółki posiadała tylko jednego wierzyciela: Skarb Państwa. W tym miejscu należy przypomnieć, że postępowanie upadłościowe wobec przedsiębiorców toczy się, gdy niewypłacalny przedsiębiorca posiada co najmniej 2 wierzycieli.
Rozpoznając przedstawione zagadanie TSUE wskazał, że utworzenie w drodze orzecznictwa przesłanki egzoneracyjnej sprowadzające się do braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki posiadającej zobowiązania wyłącznie wobec Skarbu Państwa, mogłoby zachęcić członków zarządu spółki w sytuacji, gdy jej sytuacja finansowa uległaby pogorszeniu do tego stopnia, że mogłaby ona stać się niewypłacalna, do doprowadzenia do tego, by spółka ta miała zobowiązania tylko wobec jednego wierzyciela, a mianowicie Skarbu Państwa. Mogłoby to prowadzić do nadużyć ze szkodą dla Skarbu Państwa, ponieważ spółka nie zachowywałaby wystarczających środków na spłatę swoich zobowiązań z tytułu VAT, lecz wykorzystywałaby je na inne cele.
Z orzeczenia TSUE płynie konkluzja, iż dla bezpieczeństwa prawnego członka zarządu spółka posiadająca zobowiązania wyłącznie wobec Skarbu Państwa winna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, choćby wniosek miał zostać oddalony.